Kun je een levenstestament nietig laten verklaren bij misbruik?

Met een levenstestament geef je een volmacht aan iemand die je vertrouwt om jouw zaken te regelen op het moment dat jij dat niet (meer) kan. Maar wat als je denkt dat iemand de volmacht van je moeder misbruikt? Kan je het levenstestament dan nietig laten verklaren?

De zaak bij de rechtbank Noord-Holland

Moeder had drie kinderen, twee dochters en een zoon. De zoon was in het levenstestament van moeder aangewezen als gevolmachtigde voor financiële zaken. Een van de dochters stelde dat hun dementerende moeder niet begreep waar het levenstestament over ging toen dat werd getekend. Daarom was het levenstestament volgens de dochter niet geldig. Daarnaast zei de dochter dat de zoon (haar broer) eigenlijk aasde op de woning van moeder en dat hij niet eerlijk handelde. Stel je voor dat hij de woning voor een prikkie zou overnemen! De dochter verzocht de rechter een onafhankelijke bewindvoerder aan te wijzen in plaats van haar broer.

Verzoek bewind niet bedoeld voor de vraag of het levenstestament nietig is

De rechter oordeelde allereerst dat het verzoek voor een bewind niet is bedoeld om een antwoord te krijgen op de vraag of het levenstestament geldig is. De notaris had geen reden gezien om het levenstestament niet te laten tekenen. Belangrijk daarbij was dat alle kinderen op de hoogte waren van de inhoud van het levenstestament toen dat werd opgesteld. De dochter had toen geen bedenkingen. Dat er nu discussie was ontstaan, was haar eigen schuld.

De rechter bezocht vervolgens moeder thuis. Moeder wist dat ze haar zaken had geregeld, en zij gaf aan dat haar zoon de financiën moest regelen. Omdat moeder een levenstestament had gemaakt was er volgens de rechter dan ook geen reden om een (onafhankelijke) bewindvoerder te benoemen: moeder had namelijk zelf in een regeling voorzien.

De rechter kwam tot het oordeel dat het niet nodig was een onafhankelijk bewindvoerder aan te wijzen. De zoon had de financiële belangen van zijn moeder goed behartigd. Ook was geen sprake van belangenverstrengeling, omdat de zoon kon aangeven dat hij een andere woning had gekocht. Het verzoek om een onafhankelijke bewindvoerder werd afgewezen.

De zaak bij de rechtbank Midden-Nederland

Moeder had zes kinderen, vader was al overleden. Moeder had een levenstestament gemaakt en haar in Australië wonende zoon volmacht gegeven om haar zaken te regelen. Deze zoon had een bedrag van € 27.670 overgeboekt van de rekening van zijn moeder naar zijn eigen rekening met de omschrijving ‘svp investeren’. Verder had de zoon een bedrag van € 9.973 van de rekening van moeder naar hemzelf overgeboekt, en hij had een bedrag van € 9.000 weer teruggestort. Het bedrag van € 9.000 zou een terugbetaling van een lening aan moeder zijn, maar daarmee was een bedrag van € 9.973 weer verrekend, aldus de zoon. Moeder zou namelijk de kosten van vliegtickets vergoeden aan de zoon. De rechter vond de gang van zaken onbegrijpelijk. De zoon maakte niet op juiste wijze gebruik van de volmacht van moeder.

De rechter vond het nodig om een bewind in te stellen. De rechter keek eerst in het levenstestament. Echter, daarin was dezelfde zoon door moeder aangewezen bewindvoerder. De rechter was van mening, dat de zoon daarvoor niet geschikt was gebleken. De rechter kon de wens van moeder niet volgen. Eén van de andere kinderen wilde wel bewindvoerder worden. Dat vond de rechter geen goed idee, vanwege ruzies in de familie. Een onafhankelijke bewindvoerder werd benoemd, en daarmee kwam er een eind aan de volmacht aan de zoon in Australië.

En wat is nu de conclusie?

Wil je van een levenstestament af, dan heeft het inroepen van de ongeldigheid niet veel zin. Het is dan verstandiger om een verzoek tot bewind in te dienen bij de rechter. Je zult dan moeten aantonen dat de gevolmachtigde zijn of haar werk niet goed doet. Denk dan aan situaties waarbij de volmachtgever geen openheid van zaken wil geven over het geld, er sprake is van financieel wanbeheer of wanneer de belangen van de gevolmachtigde in strijd zijn met die van de volmachtgever.

Als de rechter ook vindt dat de gevolmachtigde zijn of haar werk niet goed doet, dan kan de rechter afwijken van de wensen in het levenstestament en een bewind uitspreken. De gevolmachtigde kan dan niet meer optreden voor de volmachtgever: dat is dan de bewindvoerder. Of het levenstestament nietig is, doet er dan niet meer toe.

Meer weten over het geven van een volmacht? Kijk voor algemene uitleg over het levenstestament eens op deze site.

Vragen? Neem gerust contact met mij op.

Groet,

Ina Elzinga-Snoek, advocaat van Kaliber.

050-3115544

Mag mijn werkgever vrijuit graven in mijn e-mails?

Een werkgever zegt: jouw e-mail inbox is niet van jou, maar van mij! Is dat zo?

In een zeer recente uitspraak van een kantonrechter was de vraag aan de orde of werkgever bevoegd is om in de e-mails van werknemer te neuzen.

De rechter constateert dat werkgever de inbox van werknemer:

– heeft onderzocht zonder concrete verdenking

– zonder vooraankondiging of toestemming

– en het onderzoek heeft opgedragen aan een collega van werknemer

– die in feite alle e-mails van werknemer heeft onderzocht en niet op een specifiek onderwerp heeft gezocht.

Onnodige verstoring?

De kantonrechter wijst er op dat deze inbreuk op de privacy in strijd is met artikel 8 Europees Verdrag van de Rechten van de Mens. Bovendien heeft werkgever hiermee de vertrouwensrelatie met werknemer onnodig verstoord. De kantonrechter wijst er op dat een extern bureau had moeten worden ingeschakeld in plaats van een collega van de werknemer. Ook dat zorgt voor een onnodige verstoring van de werkrelatie binnen het bedrijf.

Omdat werkgever ook op andere vlakken allerlei verwijten kunnen worden gemaakt (zoals ongefundeerde beschuldigingen aan werknemer, zonder vooraankondiging een advocaat laten deelnemen aan een gesprek, onterechte op non-actiefstelling, etc.) wordt werkgever veroordeeld tot het betalen van een billijke vergoeding van € 60.000,00. Dit bedrag komt tot stand door berekening van het jaarsalaris minus een WW uitkering gedurende een jaar. De verwachting is namelijk dat werknemer minimaal een jaar moet zoeken naar werk aleer hij dat weer vindt.

Heeft u wel eens gehoord van hoor en wederhoor?

Wat juist deze uitspraak zo interessant maakt, is dat de advocaat van werknemer náást de hiervoor vermelde billijke vergoeding een schadevergoeding vraagt vanwege de privacy schending. De kantonrechter stelt vast dat een inbreuk op het recht op eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer in beginsel onrechtmatig is, tenzij er sprake is van een rechtvaardigingsgrond. Werkgever had geen gegronde reden om e-mails zonder toestemming van de werknemer te onderzoeken. Deze rechtvaardigingsgrond is daarom ook niet aanwezig. De kantonrechter vindt toewijzing van een schadevergoeding van € 10.000 voor de grove privacy schending billijk. Niet in de laatste plaats omdat werkgever aan de hand van die e-mail berichten werknemer ten onrechte heeft beschuldigd van fraude, racisme en een liefdesrelatie op de werkvloer. De kantonrechter vindt ook van belang dat werkgever niet de gelegenheid van hoor en wederhoor gegeven heeft aan werknemer.

Een aparte berekening.

De kantonrechter maakt dus naast de berekening van de transitievergoeding, naast een billijke vergoeding, tevens een afzonderlijke calculatie voor de schade in verband met de privacy schending. Uiteindelijk schaart de kantonrechter dit bedrag in zijn beslissing wel onder het bedrag dat werkgever aan werknemer moet betalen als billijke vergoeding.

Het is tijd voor tips: zorgvuldigheid.

Mijn tip aan werkgevers ligt uiteraard voor de hand: wees uiterst voorzichtig met het bekijken van e-mails van werknemers. Zorg ervoor dat dit onderzoek wordt aangekondigd, zorg ervoor dat er een extern bureau zorgdraagt voor het onderzoek en, tenslotte, wees concreet over de reden waarom onderzoek wordt gedaan.

Dergelijke zorgvuldigheid zal kunnen voorkomen dat je als werkgever bij een procedure tot je schrik geconfronteerd wordt met een veroordeling van tienduizenden euro’s, terwijl je ook op een andere manier had kunnen zorgdragen voor de beëindiging van de arbeidsrelatie.

Voor werknemers geldt: accepteer niet zonder meer dat een werkgever een kijkje neemt in je inbox. Dit valt onder je recht op privacy. Als je ermee wordt geconfronteerd, eis dan tenminste dat een extern persoon hiervoor wordt ingeschakeld.

Mocht je vragen hebben over dit onderwerp of over andere arbeidsrechtelijke issues, bel mij of WhatsApp mij gerust.

Hartelijke groet, Dennis Wouda

Advocaat van Kaliber

Mobiel: 06-41295253

Een doe-het-zelf testament, bestaat dat?

In deze rare tijden denk je mogelijk vaker dan je ooit hebt gedaan aan een testament. Een bezoek aan een notaris voor een testament is met de intelligente lockdown nog niet zo vanzelfsprekend. Mag een-doe-het-zelf testament? Zo ja, hoe dan?

Codicil – legaten

Als je alleen iets wil vastleggen over kleren, lijfstoebehoren, sierraden en bepaalde tot de inboedel behorende zaken en bepaalde boeken, dan is een codicil in principe voldoende. In een codicil kan je ook vastleggen dat bepaalde zaken niet in een huwelijksgemeenschap vallen, maar privé eigendom zijn. Daarmee kan je voorkomen dat bijvoorbeeld erfstukken terecht komen bij de schoonfamilie. De vormvereisten om een codicil te maken zijn minimaal:

  • de erflater pakt pen en papier,
  • schrijft zijn of haar wensen (legaten) helemaal en zo duidelijk mogelijk uit,
  • en sluit af met een dagtekening en ondertekening.

Op eenvoudige wijze kan je dan vastleggen dat het door jou privé geërfde gouden horloge van tante Ida niet in de gemeenschap van goederen valt waarin je bent getrouwd met Klaas, en het horloge na je overlijden naar neef Pieter moet.  

Testament – uiterste wil DIY

Wat veel mensen niet weten, is dat je zélf door middel van een onderhands schriftelijk stuk een testament of uiterste wil kan maken. Of dat onder alle omstandigheden verstandig is hangt met name af van de vraag wat je wilt regelen en hoe ingewikkeld je familierechtelijke en financiële situatie is. Heb je bijvoorbeeld geen nageslacht, alleen wat saldo op een bankrekening en wil je alles nalaten aan een goed doel, dan zou je dat dus in beginsel zelf kunnen vastleggen. Is je financiële en fiscale positie wat ingewikkelder en je wensen ook, dan adviseer ik zonder meer professionele hulp: de erfrechtelijke materie is ingewikkeld (laat staan de fiscale).

Voor het opstellen van een uiterste wil DIY, heb je nog geen notaris nodig. Het stuk hoef je overigens niet zelf te schrijven – in tegenstelling tot een codicil – want het mag ook op de computer. Bestaat de uiterste wil uit meer dan één bladzijde, dan moet iedere bladzijde zijn genummerd en ondertekend.

Ter hand stellen aan de notaris

Vervolgens heb je wél de hulp nodig van een notaris, omdat je de onderhandse uiterste wil aan hem of haar ter hand moet stellen. Je moet daarbij aan de notaris verklaren dat het aangeboden stuk je uiterste wil bevat, en dat voldaan is aan de eisen van nummering en ondertekening. Het testament kan gesloten of open worden aangeboden. De notaris moet een akte van bewaargeving opstellen en die moet worden getekend door jou en de notaris. Dat is wellicht wat lastig als je in quarantaine zit, maar inmiddels is de notariële praktijk creatief genoeg gebleken om daar oplossingen voor te vinden (‘door het raam’ passeren in de achtertuin, op parkeerplaatsen, achter plexiglas).

Oftewel: je hoeft in de praktijk in principe geen uitgebreid bezoek te brengen aan de notaris. Wil je weten of een testament DIY wat voor je is, neem dan contact met me op via ina@kaliberadvocaten.nl of 06-51492920!

Groet,

Ina Elzinga

Met kerst valt het besluit: Van Kant BV is einde verhaal.

What happened?

Met de kerst werd duidelijk dat een financiële ondergang van de lingeriezaak van broer en zus Van Kant niet langer was te vermijden. De winkel kon vanwege het slinken van haar doelgroep de schulden niet meer betalen. Broer en zus hoopten de ondergang nog te kunnen uitstellen tot zij de AOW gerechtigde leeftijd hadden bereikt, maar de wal keerde het schip. Meneer Van Kant nam contact op met de accountant, die op zijn beurt contact opnam met mij.

Hoe nu verder?

Mijn eerste taak was een verkennende bespreking, die alras overging naar de begeleiding bij de aanvraag van een eigen faillissement. Wat zijn nu eigenlijk de gevolgen van een faillissement en wat kan ik van de curator verwachten, waren de vragen van broer en zus Van Kant. De stukken die ik onder ogen kreeg bevestigden dat een faillissement inderdaad onontkoombaar was. Het was een verdrietige kwestie voor broer en zus Van Kant die al decennialang hardwerkende middenstanders waren. Hun winkel was hun kindje, zij hadden zelf geen kinderen. Hun enige familie was een broer die voor de SGP in de politiek zat en na een schandaal vertrokken was naar de Filipijnen.

Ik vond het bewonderenswaardig hoe kalm broer en zus Van Kant onder de omstandigheden waren. Gelukkig hadden broer en zus Van Kant zuinig geleefd, en de onderneming ongeveer 15 jaar geleden omgezet van een vennootschap onder firma naar Van Kant BV, zodat normaal gesproken het faillissement hen niet persoonlijk zou treffen. En hun spaargeld ongemoeid zou worden gelaten. Broer en zus hadden ook niemand benadeeld voor het faillissement, zodat zij niet het risico op bestuurdersaansprakelijkheid liep.

Er was toch een probleem.

Toen broer en zus alweer 15 jaar geleden de onderneming omgezet hadden van een VOF naar een BV, waren ze vergeten om de verhuurder van hun bedrijfspand te informeren. In verband met de financiële problemen van Van Kant BV was er al geruime tijd geen huurbetaling meer verricht. Voorafgaand aan het aanvragen van het faillissement heb ik mijn zorgen hierover gedeeld met broer en zus. Dat ze serieus rekening moest houden met een vervelend staartje aan dit faillissement. Ik zag dat weliswaar de facturen door de verhuurder op naam van Van Kant BV, maar dat de schriftelijke huurovereenkomst nog steeds op naam van de VOF stond. Ik waarschuwde dat de verhuurder na het faillissement de vordering zou komen ophalen bij broer en zus in privé.

Tenzij de verhuurder zat te slapen?

Welnu, de verhuurder was klaarwakker en na het faillissement klopte ze inderdaad aan bij broer en zus Van Kant. Vervolgens ben ik in onderhandeling getreden met de verhuurder. Er zaten wat haken en ogen aan de vordering van de verhuurder, zodat op diezelfde vordering juridisch het nodige viel aan te merken. Toch vond ik het risico voor broer en zus om hierover naar de rechter te stappen te risicovol in relatie tot de kans op succes. De verhuurder werd na enig masseren gevoelig voor mijn argument dat de vordering niet keihard was. Ook bleek de verhuurder gevoelig voor het argument dat er hier sprake was van een broer en zus op gevorderde leeftijd en dat het faillissement niets te maken had met benadeling van crediteuren. Uiteindelijk hebben we een overeenkomst gesloten. De verhuurder heeft 70% van de vordering kwijtgescholden, hetgeen ongeveer neerkwam op een vermindering van € 55.000. Dat scheelde nogal een slok op de borrel. En het spaargeld van broer en zus Van Kant bleef daarmee grotendeels ongemoeid.

Kosten van mijn dienstverlening: €.1.228,50 ex BTW.

Dennis Wouda, advocaat van Kaliber.

Ook behoefte aan advies? Bel me gerust voor een eerste verkenning: 06-41295253.

Een voorbeeld van onze dienstverlening: analyseren & onderhandelen.

Allereerst een gelukkig nieuwjaar aan de lezer dezes. Ik hoop dat je na het lezen van deze blog beter begrijpt wat een advocaat voor ondernemers zoal doet. Veel plezier ermee! De gekozen familienaam is fictief en houdt geen verband met werkelijke personen.

What happened?

Met de kerst werd duidelijk dat een financiële ondergang van de lingeriezaak van broer en zus Van Kant niet langer was te vermijden. De winkel kon vanwege het slinken van haar doelgroep de schulden niet meer betalen. Broer en zus hoopten de ondergang nog te kunnen uitstellen tot zij de AOW gerechtigde leeftijd hadden bereikt, maar de wal keerde het schip. Meneer Van Kant nam contact op met de accountant, die op zijn beurt contact opnam met mij.

Hoe nu verder?

Mijn eerste taak was een verkennende bespreking, die alras overging naar de begeleiding bij de aanvraag van een eigen faillissement. Wat zijn nu eigenlijk de gevolgen van een faillissement en wat kan ik van de curator verwachten, waren de vragen van broer en zus Van Kant. De stukken die ik onder ogen kreeg bevestigden dat een faillissement inderdaad onontkoombaar was. Het was een verdrietige kwestie voor broer en zus Van Kant die al decennialang hardwerkende middenstanders waren. Hun winkel was hun kindje, zij hadden zelf geen kinderen. Hun enige familie was een broer die voor de SGP in de politiek zat en na een schandaal vertrokken was naar de Filipijnen.

Ik vond het bewonderenswaardig hoe kalm broer en zus Van Kant onder de omstandigheden waren. Gelukkig hadden broer en zus Van Kant zuinig geleefd, en de onderneming ongeveer 15 jaar geleden omgezet van een vennootschap onder firma naar Van Kant BV, zodat normaal gesproken het faillissement hen niet persoonlijk zou treffen. En hun spaargeld ongemoeid zou worden gelaten. Broer en zus hadden ook niemand benadeeld voor het faillissement, zodat zij niet het risico op bestuurdersaansprakelijkheid liep.

Er was toch een probleem.

Toen broer en zus alweer 15 jaar geleden de onderneming omgezet hadden van een VOF naar een BV, waren ze vergeten om de verhuurder van hun bedrijfspand te informeren. In verband met de financiële problemen van Van Kant BV was er al geruime tijd geen huurbetaling meer verricht. Voorafgaand aan het aanvragen van het faillissement heb ik mijn zorgen hierover gedeeld met broer en zus. Dat ze serieus rekening moest houden met een vervelend staartje aan dit faillissement. Ik zag dat weliswaar de facturen door de verhuurder op naam van Van Kant BV, maar dat de schriftelijke huurovereenkomst nog steeds op naam van de VOF stond. Ik waarschuwde dat de verhuurder na het faillissement de vordering zou komen ophalen bij broer en zus in privé.

Tenzij de verhuurder zat te slapen?

Welnu, de verhuurder was klaarwakker en na het faillissement klopte ze inderdaad aan bij broer en zus Van Kant. Vervolgens ben ik in onderhandeling getreden met de verhuurder. Er zaten wat haken en ogen aan de vordering van de verhuurder, zodat op diezelfde vordering juridisch het nodige viel aan te merken. Toch vond ik het risico voor broer en zus om hierover naar de rechter te stappen te risicovol in relatie tot de kans op succes. De verhuurder werd na enig masseren gevoelig voor mijn argument dat de vordering niet keihard was. Ook bleek de verhuurder gevoelig voor het argument dat er hier sprake was van een broer en zus op gevorderde leeftijd en dat het faillissement niets te maken had met benadeling van crediteuren. Uiteindelijk hebben we een overeenkomst gesloten. De verhuurder heeft 70% van de vordering kwijtgescholden, hetgeen ongeveer neerkwam op een vermindering van € 55.000. Dat scheelde nogal een slok op de borrel. En het spaargeld van broer en zus Van Kant bleef daarmee grotendeels ongemoeid.

Kosten van mijn dienstverlening: €.1.228,50 ex BTW.

Dennis Wouda, advocaat van Kaliber.

Ook behoefte aan advies? Bel me gerust voor een eerste verkenning: 06-41295253.